Afbeeldingcompressor

Elke foto bevat meer informatie dan je ogen kunnen onderscheiden. Compressie vindt die overtolligheid en haalt hem weg: herhaalde kleurwaarden in een heldere lucht, helderheidsdetail in schaduwen die het oog als gelijkmatig leest, variatie op een schaal die niemand bekijkt. Wat overblijft is een veel kleiner bestand dat nog steeds als dezelfde afbeelding leest.

Hoeveel eraf kan voordat het verschil opvalt, hangt af van de afbeelding. Een portret met een zachte achtergrond comprimeert enorm; een drukke schermafdruk met kleine tekst, of een foto vol scherpe randen en fijne textuur, heeft minder overtolligheid en toont artefacten eerder. Daarom gedragen twee afbeeldingen met dezelfde afmetingen zich verschillend bij dezelfde doelgrootte.

Formaten met verlies zoals JPEG, WebP en AVIF gooien informatie permanent weg in ruil voor veel kleinere bestanden. Formaten zonder verlies zoals PNG ordenen de data efficiënter zonder iets weg te gooien, waardoor de afbeelding pixel voor pixel identiek blijft maar er een duidelijke ondergrens is aan hoe klein hij kan worden.

Voor foto's is compressie met verlies bijna altijd de juiste keuze: de besparing is groot en bij verstandige instellingen onzichtbaar op normale weergavegrootte. Voor logo's, diagrammen en schermafdrukken van tekst is PNG zonder verlies meestal beter, omdat artefacten zich juist rond harde randen verzamelen, waar ze het meest opvallen.

Afbeeldingen zijn doorgaans het zwaarste onderdeel van een webpagina, vaak zwaarder dan de HTML, CSS, JavaScript en fonts samen. Daarmee zijn ze de eerste plek om te kijken als een pagina langzaam voelt.

Te grote afbeeldingen beïnvloeden direct Largest Contentful Paint, een van Googles Core Web Vitals. Een koptekstafbeelding die drie seconden nodig heeft, vertraagt het moment waarop een bezoeker een bruikbare pagina ziet, en op mobiele verbindingen wordt dat effect versterkt. Drie wijzigingen helpen betrouwbaar: comprimeer naar een verstandige doelgrootte, lever afbeeldingen in de afmetingen waarin ze echt worden weergegeven en kies WebP waar je de markup beheert.

Uploadformulieren stellen vaak een harde grens. Sollicitaties, universiteitsportalen, visumdossiers en examenregistraties beperken foto's en gescande handtekeningen doorgaans tot 20 KB, 50 KB, 100 KB of 200 KB en wijzen alles daarboven zonder uitleg af.

Omdat je hier een expliciete doelgrootte instelt in plaats van een kwaliteitspercentage, is het halen van die grenzen rechttoe rechtaan: vul het maximum in dat het formulier noemt en download het resultaat. Noemt het portaal ook pixelafmetingen, verklein dan eerst en comprimeer daarna — merkbaar schoner dan een foto op volle resolutie naar een heel klein bestand dwingen.

Een al gecomprimeerde JPEG opnieuw comprimeren verslechtert hem. Elke ronde gooit iets meer weg en het verlies telt op, dus werk altijd vanaf het origineel met de hoogste kwaliteit en niet vanaf een bestand dat het proces al meerdere keren heeft doorlopen.

Foto's als PNG opslaan is een andere veelgemaakte fout: het resultaat is vaak meerdere keren groter dan de gelijkwaardige JPEG zonder zichtbaar voordeel. En er valt niets te winnen door veel verder te comprimeren dan nodig: staat een formulier 200 KB toe, dan kost 40 KB forceren zonder reden zichtbare kwaliteit.